ERP sistemlerinde güvenilir, performanslı ve iş kuralına uygun SQL sorguları yazmak için öğretici el kitabı.
Derin ERP SQL sorgusu yalnızca birkaç tabloyu birleştiren rapor değildir. Belge akışını, iptal kayıtlarını, tarih mantığını, stok hareket yönünü, cari hesap ilişkisini, kalite sonucunu ve maliyet etkisini birlikte ele alan sorgudur. ERP verisi operasyonel bir veridir; bu nedenle rapor yazarken sadece SELECT sonucuna değil, iş kuralının gerçekten doğru temsil edilip edilmediğine bakmak gerekir.
Bir ERP uzmanının SQL yazarken ilk hedefi hızlı sonuç almak değil, güvenilir sonuç almaktır. Hatalı bir JOIN, eksik tarih filtresi veya iptal kayıtlarını dışarıda bırakmayan bir sorgu yönetim raporunu yanlış yönlendirebilir. Bu yüzden sorgu her zaman iş süreci, veri modeli ve doğrulama yöntemiyle birlikte düşünülmelidir.
Stok yaşlandırma raporu sadece eldeki miktarı göstermez. Ürünün en son ne zaman hareket gördüğünü, hangi depoda beklediğini ve satış/üretim tüketim hızının düşüp düşmediğini anlamaya çalışır. Bu rapor satın alma, depo ve finans ekipleri için aynı anda değer üretir.
ERP veritabanlarında sorgu performansı iş sürekliliğini etkileyebilir. Büyük hareket tablolarında tarih filtresi olmadan çalışan raporlar canlı sistemi yavaşlatabilir. SELECT * kullanımından kaçınmak, gerekli kolonları seçmek, filtreleri mümkün olduğunca erken uygulamak ve rapor amaçlı sorguları mümkünse replika veya raporlama veritabanında çalıştırmak gerekir.
ERP tarafında raporlar genelde birkaç ana aileye ayrılır. Stok raporları miktar ve hareket yönünü; finans raporları vade, borç, alacak ve kur etkisini; üretim raporları iş emri, operasyon, fire ve zaman verisini; kalite raporları uygunsuzluk, kök neden, tedarikçi ve aksiyon kapanışını izler. Bir ERP uzmanı bu ailelerin ortak veri mantığını öğrendiğinde farklı ERP sistemleri arasında daha rahat geçiş yapar.
Bir SQL raporunun doğru çalışması sadece hata vermeden sonuç üretmesi değildir. Raporun ERP ekranındaki gerçek belgeyle, muhasebe veya stok hareketiyle ve süreç sahibinin beklediği iş kuralıyla örtüşmesi gerekir. Örneğin stok raporunda eldeki miktar doğru görünürken rezervasyon veya kalite blokajı dikkate alınmamış olabilir. Finans raporunda cari bakiye doğru görünürken vadeli çek, kur farkı veya kapama hareketi eksik kalabilir.
Yayına alma öncesi en az üç tip kayıt seçilmelidir: normal kayıt, istisna kayıt ve iptal/iade içeren kayıt. Bu üç kayıt ERP ekranından tek tek kontrol edilir. SQL sonucunda aynı belge numarası, aynı tarih, aynı miktar ve aynı durum görünmüyorsa rapor henüz güvenilir değildir.