Üretim KPI Rehberi

OEE Nedir?

OEE, üretim ekipmanlarının ne kadar verimli kullanıldığını gösteren en önemli performans göstergelerinden biridir. Kullanılabilirlik, performans ve kalite bileşenlerinden oluşur.

// temel tanım

OEE Açılımı Nedir?

OEE, “Overall Equipment Effectiveness” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede genellikle “Toplam Ekipman Etkinliği” veya “Genel Ekipman Etkinliği” olarak kullanılır. Üretim hattında bir makinenin ya da istasyonun planlanan süre içinde ne kadar verimli çalıştığını ölçmeye yardımcı olur.

// formül

OEE Formülü

OEE
Kullanılabilirlik × Performans × Kalite
OEE üç temel bileşenin çarpımıyla hesaplanır.
Kullanılabilirlik
Çalışma Süresi ÷ Planlanan Süre
Duruşların üretime etkisini gösterir.
Performans
Fiili Üretim Hızı ÷ Teorik Üretim Hızı
Makinenin hedeflenen hızda çalışıp çalışmadığını ölçer.
Kalite
Sağlam Ürün ÷ Toplam Ürün
Hatalı ürünlerin toplam üretime etkisini gösterir.
// örnek hesaplama

OEE Nasıl Hesaplanır?

Aşağıdaki örnekte bir üretim hattı için basit bir OEE hesabı gösterilmiştir.

Planlanan Süre
Çalışma Süresi
Toplam Üretim
Sağlam Ürün
Kullanılabilirlik
420 ÷ 480 = %87,5
Performans
%90
Kalite
380 ÷ 400 = %95
Sonuç
%87,5 × %90 × %95 = %74,8
// yorumlama

İyi Bir OEE Kaç Olmalı?

%60 altı
İyileştirme ihtiyacı yüksektir. Duruş, hız kaybı veya kalite problemi belirgindir.
%60 - %75
Birçok işletmede görülen orta seviye performanstır. İyileştirme fırsatı vardır.
%75 - %85
Güçlü ve kontrollü bir üretim performansına işaret eder.
%85 üzeri
Genellikle dünya standartlarına yakın, çok iyi bir seviye olarak görülür.
// üretim analizi

OEE Neden Düşer?

Plansız Duruşlar
Arıza, setup gecikmesi veya operatör bekleme süreleri kullanılabilirliği düşürür.
Hız Kayıpları
Makinenin teorik kapasitesinin altında çalışması performans skorunu azaltır.
Kalite Problemleri
Fire, yeniden işleme ve hatalı ürünler kalite bileşenini aşağı çeker.
// sql örneği

OEE SQL ile Nasıl Takip Edilir?

OEE çoğu zaman ERP veya MES verileriyle SQL üzerinden hesaplanır. Aşağıdaki örnek mantık, duruş süresi, üretim miktarı ve sağlam ürün bilgilerini birleştirmeyi gösterir.

Basit OEE Hesaplama Mantığı
Genel
SELECT HAT_KODU, PLANLANAN_SURE_DK, CALISMA_SURESI_DK, TOPLAM_URETIM, SAGLAM_URUN, ROUND(CALISMA_SURESI_DK * 100.0 / NULLIF(PLANLANAN_SURE_DK, 0), 2) AS KULLANILABILIRLIK, ROUND(FIILI_HIZ * 100.0 / NULLIF(TEORIK_HIZ, 0), 2) AS PERFORMANS, ROUND(SAGLAM_URUN * 100.0 / NULLIF(TOPLAM_URETIM, 0), 2) AS KALITE FROM URETIM_OEE_VERISI
OEE bileşenlerini üretim verisi üzerinden hesaplama mantığı
// ilgili bağlantılar

İlgili Sayfalar

KPI Formülleri
Diğer KPI metriklerini ve hesaplama mantıklarını inceleyin.
KPI Sayfasına Git
SQL Kütüphanesi
ERP sistemleri için hazır SQL sorgularına göz atın.
SQL Sayfasına Git
İletişim ve Danışmanlık
OEE raporlama, KPI tasarımı ve üretim verisi analizi için iletişime geçin.
İletişime Geç
// oee yorumlama katmanı

OEE Sonucu ERP İçinde Nasıl Yorumlanmalı?

OEE tek başına yüksek veya düşük diye yorumlanmamalıdır. Kullanılabilirlik düşüyorsa duruş nedenleri, performans düşüyorsa çevrim süresi ve hız kayıpları, kalite düşüyorsa fire ve yeniden işleme kayıtları incelenmelidir. ERP veya MES verisinde bu üç bileşen ayrı ayrı izlenmezse toplam OEE değeri sorunun nerede oluştuğunu gizler.

Kalite yönetimi açısından OEE, FPY, hurda oranı ve yeniden işleme maliyetiyle birlikte okunmalıdır. AS9100 veya ISO 9001 denetimlerinde üretim performansının izlenebilir olması için iş emri, operasyon, vardiya, makine, ürün grubu ve hata kodu kırılımlarının tutarlı tutulması gerekir.